Menteşeoğulları Beyliği
Anadolu’nun güneybatısında, antik Karia bölgesi ile Likya’nın bir kısmında 1261’den 1426 yılına kadar Menteşeoğulları hüküm sürmüştür.
Menteşe Bey, Muğla’yı aldıktan sonra beyliğinin topraklarını Denizli dağlarına ve Menderes Nehri havzasına kadar genişletti. Bu arada Aydın (Tralleis) ve Sultanhisar’ı ele geçirdi. Menteşe Beyliği’nin toprakları Fethiye, Muğla, Balat, Milas, Bozüyük, Marin, Burnar, Beçin, Çine, Tavas, Aydın, Fenike ve Köyceğiz gibi kasaba ve şehirleri kapsamaktaydı. Bunun yanında Rodos başta olmak üzere; Ege Adaları’na askeri seferler düzenleyen Menteşeoğulları, denizci bir beylik olarak da dikkati çekmiştir.
Orhan Bey’in hükümdarlığının ilk yıllarında beyliğin idare merkezi Milas’tır. Daha sonra Milas’a yaklaşık 5 km uzaklıktaki Beçin’e taşınmıştır. Bununla birlikte Balat, beyliğin diğer bir idare merkezi ve limanı olarak ön plana çıkmıştır.
1391 yılında Ahmed Gazi’nin ölümü üzerine Yıldırım Bayezid, Batı Anadolu’daki diğer beyliklerle birlikte Menteşe Beyliği’nin de siyasi varlığına son vermiş; topraklarını Osmanlı Devleti’ne katmış, Menteşe ilinin idaresini Firuz Ağa’ya vermiştir.
1402 yılında yapılan Ankara Savaşı’nda Yıldırım Bayezid’in Timur’a yenilmesinin ardından Timur, bölgenin idaresini Menteşe ailesinden İlyas Bey’e vermiştir. İlyas Bey, Fetret Devri’nde Yıldırım Bayezid’in oğulları arasındaki otorite mücadelesinden istifadeyle beyliğe eski gücünü tekrar kazandırıp; bölge siyasetinde rol oynamaya çalışmışsa da pek başarılı olamamıştır.
İlyas Bey’in ölümü üzerine, rehin tutuldukları Edirne’den kaçarak Menteşe iline gelen oğulları Leys ve Ahmed Bey beyliğin başına geçmişlerdir.
Daha sonra II. Murad Batı Anadolu Seferi’ne çıkmıştır. Saruhan, Aydın ve Menteşe Beylikleri’nin üzerine yürüyen II. Murad, bu emaretleri doğrudan Osmanlı topraklarına katmıştır. Menteşeoğulları’ndan Leys ve Ahmed beyleri de Tokat’taki Bedevi Çardağı’na hapsetmiştir.
Bundan sonra Menteşe Beyliği’ne ait olan topraklara Osmanlı döneminde “Menteşe” adı verilmiş ve bölge, Anadolu Beylerbeyliği’ne tâbi, merkezi Muğla olan bir sancak haline getirilmiştir.
MENTEŞEOĞULLARI SOY AĞACI
