Kızıl Han

Beçin Kalesi’nin güney batısındaki dış surların çevrelediği alanda yer alan Kızıl Han; Ahmed Gazi Medresesi, Orhan Camii gibi yapıların bulunduğu kent merkezi olarak nitelendirilebilen bir konumdadır.

Kızıl Han; alt katta tek sahınlı üst katta üç bölümlü planı ve cephe tasarımı açısından Türk-İslam mimarisinde ünik bir eserdir. Moloz taştan inşa edilen yapının doğu cephelerindeki payandalarda, taç kapısı ve taç kapının yanında yer alan üst kata çıkmayı sağlayan merdivenlerinde kesme taş kullanılmıştır.

Yapının alt katı konsollara oturtulmuş dört sivri kemerle desteklenen beşik tonozla örtülüdür. Zemin katın, konaklayacak kişilerin hayvanlarını ve/veya eşyalarını muhafaza ettiği yer olduğu düşünülmektedir. Üst kat, taç kapının hizasındaki orta bölüm bu bölümün yanında yer alan odalardan oluşmaktadır. Örtü sistemi günümüze ulaşmayan bu odaların beden duvarları nispeten sağlamdır. Odaların geçmişte kubbeyle örtülü olduğu, kubbeye geçişi sağlayan pandantiflerin varlığından anlaşılmaktadır. Dolap ve ocak nişlerine sahip bu odalarda gelen konukların ikamet ettiği düşünülmektedir.

Ahmed Gazi Medresesi, Bey Konağı ve Orhan Camii gibi kentin prestij yapılarına yakın bir konumda inşa edilmiş anıtsal bir yapı olan Kızıl Han’ın; inşa edildiği dönemde resmî/özel görüşmelerin yapıldığı ve üst düzey konukların/yolcuların ikametine tahsis edilen bir yapı olduğu düşünülmektedir. Yapının taç kapısının üst kısmında kitabelik bölümü yer alsa da yapıyla ilgili bir kitabe günümüze ulaşmamıştır. Yapının taç kapısının tasarımında Ahmed Gazi Medresesi taç kapısı ile benzer üslup anlayışı söz konusudur. Kızıl Han’ı Beçin Kenti’ndeki imar faaliyetlerinin hız kazandığı bir dönem olan 14. yüzyılın son çeyreğine tarihlendirmek yerinde olacaktır.