2019-2020 Restorasyon ve Konservasyon Çalışmaları
2020 yılında daha çok proje ve konservasyon ağırlıklı çalışmalar yapılmıştır. Kazısı tamamlanan alanların yanı sıra Bey Konağı ve Bey Hamamı, Karapaşa Medresesi, İç Kale giriş burcu ve aşağı şehir sur duvarlarındaki burçta konservasyon çalışmaları yürütülmüştür. Duvarlarda gerekli yerlerde tamamlamalar yapılmış, yıkılan alanlar düzeltilmiş, süslemeler ve sıvalar sağlamlaştırılmış ve çökme tehlikesine karşı önlemler alınmıştır.
Konservasyon çalışmaları sırasında harç miktarları yapıya uygun olarak uygulanmıştır.
Bey Hamamının Süslemelerinin Koruma Altına Alınması
Beçin Ören yerinin şehir merkezi olan meydanın 100 metre kuzey batısında bulunan Bey Hamamı orta kubbeli, enine sıcaklıklı ve iki köşe halvetli plan tipinde yapılmıştır. 1995 yılında kazısı yapılan hamamın duvarlarında kalıp baskı tekniğinde yapılmış dönemin süsleme anlayışını gösteren süslemeler yer almaktadır.
Çeşitli süsleme unsurları ile bezenmiş olan yapının duvarlarındaki motifler 2020 yılı çalışma programında koruma altına alınmıştır. Önce duvarla bağlantısı kopan sıvaların arka tarafına %5 sonra %7 ve en son %10 oranında primal ac33 enjekte edilerek duvarla sıva arasındaki boşluklar doldurularak sıvanın dökülmesi engellenmiştir. Dökülmesi engellenen sıvaların etrafına özel olarak hazırlanan harçla bordür geçilerek dışardan gelebilecek nem ve suya karşıda önlem alınmıştır.
Ayrıca Bey Hamamının yer aldığı özel mülkiyete ait parseller, Bakanlığımızın kamulaşma programında bulunmaktadır. Kamulaşma işlemi bittiğinde kapsamlı bir restorasyon projesi yapılıp hamam bütün olarak koruma altına alınacaktır.
Bey Konağı Güçlendirme ve Onarım İşi
Şehir meydanındaki Ahmed Gazi Medresesi’nin 50 metre kuzey doğusunda kalan Bey Konağı olarak adlandırılan yapı kalıntısının duvarları, çökme tehlikesine karşı kısmi onarımlarla koruma altına alınmıştır. İçindeki ahşap hatılların çürümesine bağlı statik olarak zayıflamış duvarların içindeki hatıllar yenilenmiş, mekânın duvarlarındaki boşalan derzler yeniden doldurularak sağlamlaştırılmıştır.
Karapaşa Medresesi Güçlendirme, Onarım ve Anastylosis Yapım İşi
Yapı, Beçin kentinin güneyinde kent surları dışındadır. Örtü sistemi ve cepheleri harap durumdaki yapının duvarlarının bir kısmı ayaktadır. Açık avlulu medreseler grubu içinde tek katlı ve tek eyvanlı şemaya dâhil edilen yapı, kareye yakın dikdörtgen planlıdır. Doğu ve batı kenarında üçer öğrenci hücresi bulunmaktadır. Avlunun güney kenarında diğerlerinden daha yüksek ana eyvan ve bunun iki yanına yerleştirilmiş dershaneler yer almaktadır. Tüm mekânların beşik tonozlarla örtülü olduğu kalan izlerden anlaşılmaktadır.
Yapı, şehirdeki bir başka örnek olan Ahmed Gazi Medresesi ile plan olarak benzerlik göstermektedir. Karapaşa Medresesinin kaplama taşları sökülmüş, tonozların bağlayıcılığı kalmamış haldedir. Buranın kalıcı restorasyonu yapılıncaya kadar T.T.K mali katkıları kapsamında yapının korunmasını sağlamak için ahşap ayaklarla destek uygulanmış, bazı bölgelerdeki boşalan derzlere harç enjekte edilmiş, ya da tamamlamalar yapılmıştır. Özellikle kemer ve tonozlar askıya alınarak muhtemel yıkılmaların önüne geçilmiştir.
Orman arazisinde bulunan medresenin maliye arazisine tahsisinin yapılması için 22.06.2020 tarih ve 2020/42 sayılı yazımızı Bakanlığımıza iletmiş bulunmaktayız. Uygun görülmesi halinde tahsis işlemi gerçekleştikten sonra yapının restorasyon projeleri hazırlanarak kurula sunulacaktır.
Seymenlik Zaviyesi Karşısında Bulunan Surdaki Kulenin Onarımı
Tipik bir Ortaçağ Türk şehri olan Beçin, doğu yöne konuşlandırılmış İç Kale, kalenin güneyinden başlayan kalınlığı ortalama 1.20 metreye yaklaşan surlarla çevrili aşağı şehir ile sur dışı kısımlarından meydana gelmektedir. Diğer Türk devletleri gibi Menteşeoğulları da yerleştikleri bu kenti savunma amaçlı surlarla çevirerek koruma altına almış; şehri cami, zaviye, imaret, han, medrese, hamam, gibi eserlerle donatmıştır. Sur duvarına belli aralıklarla savunmayı güçlendirmek için kule ve burçlar yapmışlardır. Onarımını yaptığımız kule de bunlardan biri olup güney doğu köşeye yerleştirilmiştir.
İmkânlar dâhilinde şehir surlarının kamulaşması bitirilen kısımlarında güçlendirme ve konservasyon çalışmaları yapılmaktadır. Bu çalışmalar doğrultusunda yıkılmaya yüz tutmuş kulede güçlendirme ve konservasyon çalışmaları yapılmıştır.
İç Kalede Giriş Burcunun ve İç Kısımdaki Tehlikeli Bölümlerin Askıya Alınması
Beçin İç Kale girişinde yer alan burçta, son depremlerle genişleyen çatlak ve deformasyonlar sonucunda muhtemel yıkılmaların önüne geçebilmek için kalıcı bir restorasyon projesi yapılıncaya kadar ahşap desteklerle koruma altına alınması gerekmiştir.
Muğla Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğünün 11.12.2018 tarih ve 68620365-165,02,04- E.1008172 sayılı yazısı ekinde iletilen kurul kararı ve kuruldan geçmiş olan projenin uygulanabilirliği yerinde incelenmiştir. Kazı Başkanlığı tarafından Rölöve Müdürlüğüne 12.11.2020 tarih ve 2020/91 sayılı yazıyla bu projedeki çelik gergi halatın uygulanamayacağı bunun yerine diğer cephede önerilen ahşap desteklerin arttırılmasının daha doğru olduğu bildirilmiştir. Rölöve Müdürlüğünün 16.11.2020 ve 866502 sayılı yazısı ile de giriş burcunun ivedilikle korunmaya alınmasını, önerilen revize projenin uygulama sırasında ortaya çıkacak veriler doğrultusunda yeniden işlenerek kurula iletilmesinin uygun olacağını belirtmiştir. Bu kapsamda burcun biran önce Bölge Kurulundan geçen projeye istinaden ahşap malzeme ile desteklenmesi için Kazı Başkanlığı tarafından çalışmalar başlatılmış, yapılan uygulamada eski projeye istinaden revize edilerek Rölöve Müdürlüğüne sunulmuştur.
Ayrıca Kalenin iç kısmında yıkılma tehlikesi olan bazı kısımlarda ahşap dayama yapılmıştır.
Kazısı Yapılan Alanların Konservasyonu
2020 yılı kazı çalışmalarında İç Kale’deki CV53, CY52 plan karelerinde sarnıç ve sarnıca bağlı su kuyusu bulunmuştur. Kazısı bitirilen alanda en son kottan başlayarak dört farklı dönemin izleri görünmektedir. Bu alanda yapılan uygulamalar sarnıcın içindeki sıvaların Bey Hamamı’nda olduğu gibi korunması ve sağlamlaştırması ile üst kottaki duvarların yıkılmayı önleyici konservasyonunun yapılmasıdır.